Zyra Nacionale e Dhomës Ndërkombëtare Tregtare në Shkup në bashkëpunim me Drejtorinë e Doganave të RMV-së, sot përmes një video-konference, u mbajt  punëtori në temë "Zbatimi i praktikave më të mira ndërkombëtare për menaxhimin me korrupsionin". 

Sot në hapësirat e Drejtorisë Doganore të Republikës së Maqedonisë sëVeriut, zëvendës drejtori i Drejtorisë Doganore, z. Muarem Asani, mbajti takim me zyrtarë të lartë të Ambasadës Britanike në Shkup, z. Sajmon Vudok, Oficer për lidhje të krimitfiskal për Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut.

 

Gjatë periudhës 05 - 09.07.2021, Drejtoria e doganave me mbështetjen e Shoqërisë gjermane për bashkëpunim ndërkombëtar (GIZ) përmes një video konference organizon trajnim mbi Menaxhimin me rreziqe te Operatorët e autorizuar ekonomik.

Takimi i 11-të i Komitetit të përbashkët PAM përmes lidhjes në distancë u mbajt në 1 korrik 2021 me të gjitha vendet që i bashkohen Konventës PAM. Komiteti i përbashkët i rregullave preferenciale të origjinës së Konventës Pan-Mesdhetare (PAM) mbahet dy herë në vit dhe ky komitet merr vendime në lidhje me rregullat e origjinës brenda konventës.

Zëvendësdrejtori i Drejtorisë së Doganave, z. Muarem Asani, i shoqëruar nga ndihmësit z. Ilija Janoski, z. Zlatko Veterovski bashkërisht morën pjesë në Takimin e 6-të joformal të drejtorëve të përgjithshëm dhe zyrtarëve të lartë të drejtorive të doganave nga Ballkani Perëndimor që u mbajt në Tiranë, Shqipëri.

Zyrtarë të lartë të Drejtorisë së doganave morën pjesë në takimin e 138-të të Këshillit të bashkëpunimit doganor të Organizatës botërore të doganave (OBD). OBD është një qendër e njohur ndërkombëtarisht e ekspertizës doganore dhe ka një rol kryesor në zhvillimin, promovimin dhe zbatimin e sistemeve dhe procedurave moderne doganore. Takimi mbahet përmes lidhjes me video konferencë nga 24-26 qershor 2021.

Me qëllim të forcimit të bashkëpunimit me komunitetin e biznesit, si një faktor kryesor për ndërtimin e besimit të ndërsjellë, sot drejtori Goran Sugareski pati një takim pune me kryetaren e Unionit të tregtisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut, znj. Danela Arsovska .

Në bazë të Ligjit për shfrytëzim dhe disponim me sendet në pronësi shtetërore dhe sendet në pronësi komunale (“Gazeta zyrtare e RM-së” nr. 78/15, 106/15 dhe 153/15, 190/16, 21/18 dhe „Gazeta zyrtare e RMV“ nr. 101/19, 275/19 dhe 122/21), Ligjit për vlerësim (“Gazeta zyrtare e RM-së” nr. 115/10, 158/11, 185/11, 64/12, 188/14, 104/15, 153/15, 192/15, dhe 30/16), Vendimit për dhënien me qira të objekteve në vendkalimet kufitare për trafikun tokësor nr. 40-4197/1 datë 13.04.2021 (“Gazeta zyrtare e RMV-së” nr. 84/21), Vendimit për dhënien me qira të objekteve në vendkalimet kufitare për trafikun tokësor nr. 40-4497/1  të datës 13.04.2021 (“Gazeta zyrtare e RMV-së” nr. 84/21), të miratuara nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut

Me miratimin e Ligjit të ri për kundërvajtje ("Gazeta zyrtare e RMV-së" nr. 96/19) u bë e nevojshme të ndryshohen dispozitat për kundërvajtje të Ligjit doganor, kryesisht në drejtim të:

- zbatimit të parimit të ri ligjor të proporcionalitetit,

- përshkrimit të gjobave në interval në vend të shumës së tyre aktuale fikse, duke përcaktuar disa forma të kualifikuara të secilës prej këtyre veprave penale,

- sistematizimit të shkeljeve doganore në 2 grupe themelore: shkelje të rënda, të cilat kanë implikime fiskale, dmth kanë të bëjnë me shmangien e kontrollit dhe mbikëqyrjes doganore dhe/ose shmangien e pagesës së detyrimeve të përshkruara të importit, dhe shkelje të vogla në lidhje me humbjen e afateve ose mospërmbushjen e detyrimeve të cilat janë kryesisht pa implikime fiskale,

- shënjimit të qartë i kundërvajtjeve që bien nën juridiksionin e gjykatave themelore, nga ato që mbeten në kompetencën e Komisionit për vendosjen e kundërvajtjeve brenda Drejtorisë së doganave, dhe

- përshkrimit të një procedure të re të shlyerjes duke lëshuar vetëm urdhra pagese për kundërvajtje (duke mos lëshuar më urdhra pagese të detyrueshëm).

Ndryshimet e nevojshme të përcaktuara në këtë mënyrë janë zbatuar në Ligjin për ndryshimet në Ligjin doganor, i cili u botua në "Gazetën Zyrtare të RMV-së Nr. 110/21 të datës 19 maj 2021.

Me këto ndryshime në Ligjin doganor, bëhet një sistematizim i ri i shkeljeve doganore në 3 grupe themelore, si më poshtë:

1. neni 263 (shkelje të rënda) i cili tani përmban 21 shkelje doganore, dmth në nenin aktual 263 përveç 12 ekzistuese shtohen 8 shkelje nga ish-neni 263-a (pikat 1 deri 6, 8 dhe 18) në lidhje me të dhëna të rreme dhe të pavërteta dhe dokumente të bashkangjitura në deklaratat doganore të cilat në thelb kanë efektin e evazionit ose pagimit të detyrimeve në një shumë më të vogël, si dhe 2 shkelje të nenit të mëparshëm 264 (pikat 5 dhe 9) në lidhje me shmangien e kontrollit doganor mbikëqyrja, dmth. transferimi i paautorizuar, zhvendosja dhe të ngjashme, mallrat doganore nën mbikëqyrje doganore dhe heqja e paautorizuar e një shenje doganore (stampa doganore) e vendosur në mjetet e transportit ose mallrat doganore.

Për të gjitha shkeljet sipas nenit 263 të Ligjit doganor, shuma fikse aktuale e gjobës tani është zëvendësuar me një gjobë në formën e 3 formave të kualifikuara në varësi të shumës së detyrimeve të shmangura me shkeljen ose vlerës së mallrave që i nënshtrohen vepra penale, pra:

- për formën e parë (themelore) të kundërvajtjes gjoba është nga 50 deri në 500 euro për tregtarët e vegjël dhe dhe nga 250 në 700 euro për tregtarët e mesëm dhe të mëdhenj,

- për formën e dytë, gjoba është nga 500 në 1,000 për tregtarët e vegjël dhe nga 700 në 1,000 për tregtarët e mesëm dhe të mëdhenj, dhe

- për formën e tretë është nga 1.000 në 2000 për tregtarët e vegjël, nga 1.000 në 12.000 për tregtarët e mesëm dhe nga 1.000 në 20.000 për tregtarët e mëdhenj.

Gjoba për këto vepra penale për personin përgjegjës dhe për një person fizik për formën e parë është nga 15 në 150 euro, për formën e dytë është nga 150 në 250, dhe për formën e tretë të kualifikuar është nga 250 në 1000 euro për personin përgjegjës dhe nga 250 deri në 500 euro. për personin fizik.

2. neni 264 (kundërvajtje të lehta), i cili tani përmban 28 shkelje doganore, dmth në të njëjtin nen të 17 shkeljeve ekzistuese, shtohen edhe shkeljet e mbetura nga ish-neni 263a (gjithsej 9), si dhe janë paraparë 2 shkelje të reja të cilat deri më tani në përgjithësi nuk ishin specifikuar nga Ligji doganor.

Për këto shkelje të nenit 264, gjoba përcaktohet në një varg sipas 3 formularëve të kualifikuar, por këtu në varësi të vlerës së mallit ose gjatësisë (kohëzgjatjes) së afatit të humbur për kryerjen e detyrimit, kështu që:

- për formën e parë (themelore) të kundërvajtjes gjoba është nga 50 në 200 euro për tregtarët e vegjël e vegjël dhe nga 250 në 500 euro për tregtarët e mesëm dhe të mëdhenj,

- për formën e dytë është nga 250 në 500 euro për tregtarët e vegjël dhe nga 500 në 1000 euro për tregtarët e mesëm dhe të mëdhenj, dhe

- për formën e tretë është nga 500 në 2000 euro për tregtarët mikro, 500 deri në 4,000 euro për tregtarët e vegjël, nga 1,000 në 12,000 euro për tregtarët e mesëm dhe nga 1,000 në 20,000 euro për tregtarët e mëdhenj.

Gjoba për këto vepra penale për personin përgjegjës dhe për një person fizik për formën e parë është nga 15 në 50 euro, për formën e dytë është nga 50 në 250, dhe për formën e tretë të kualifikuar është nga 250 në 1000 euro për personin përgjegjës dhe nga 250 deri në 500 euro për personin fizik.

3. neni 265, i cili është në fakt parasheh blerje, fshehje, ruajtje, përdorim ose çdo fitim i pronësisë së mallrave që i nënshtrohen një shkelje doganore, nenet 263 deri 264, për të cilat është e njëjta gjobë me kryerësin e kundërvajtjes themelore është imponuar. Kjo vepër penale nga neni 265 ka të bëjë më shpesh me ngasjen dhe përdorimin e automjeteve motorike (automjete udhëtarësh dhe të mallrave ose motoçikletave) me targa të huaja ose pa targa.

Risi thelbësore e këtyre ndryshimeve ligjore në Ligjin doganor është se tani e tutje gjykatat themelore janë kompetente për të kryer procedurën e kundërvajtjes dhe për të vendosur një sanksion kundërvajtës për shkeljet doganore të formës së tretë të kualifikuar të nenit 263 dhe nenit 264 të Ligjit doganor, si dhe për shkeljet doganore. Nga neni 265 në lidhje me formën e tretë të kualifikuar të neneve 263 dhe 264, që do të thotë se për këto shkelje autoritetet doganore nuk do të paraqesin më një kërkesë për kundërvajtje Komisionit kompetent të Drejtorisë së doganave por do ta paraqesë atë në Gjykatën themelore lokale kompetente, sipas vendit të veprës.

Një risi është se për shkeljet e Ligjit doganor, autoritetet doganore nuk do të lëshojnë urdhra pagese të mandatuara, por për shkeljet nga neni 264 do të lëshojnë vetëm urdhra pagese për kundërvajtje me të drejtën e kryerësit të paguajë vetëm gjysmën e gjobës së vendosur me urdhër të kundërvajtjes, nëse paguhet brenda 8 ditëve. Në këtë pjesë, dhe meqenëse tani gjoba për çdo shkelje doganore sipas Nenit 264 është paraparë në rang, autoritetet doganore janë të detyruara të kujdesen që gjoba e shqiptuar nga urdhri i kundërvajtjes të korrespondojë me minimumin e paraparë për formën e duhur të kundërvajtjes. (shembull: nëse për kundërvajtjen e zbuluar të përmendur në nenin 264 është një gjobë prej 50 deri në 250 euro për një mikro tregtar, autoritetet doganore do të vendosin një gjobë prej 50 euro për atë person juridik me urdhërpagesën kundërvajtëse).

Drejtoria e doganave paraqet kumtesën e mëposhtme në lidhje me serinë e informacioneve lidhur me importin dhe kontrollin e derivateve të naftës, i cili përmban më shumë informacione:

Informacioni 1: Mënyra e shpërndarjes së mallrave

Gjatë kryerjes së punëve doganore, shpërndarja e mallrave, përkatësisht tarifimi i tyre në nomenklaturën e tarifës doganore kryhet në përputhje me Ligjin për tarifën doganore. Ky ligj është një ligj kryesor, i cili përmban kodet tarifore dhe tarifat doganore që zbatohen gjatë mbledhjes së detyrimeve doganore.

Shpërndarja, përkatësisht klasifikimi i mallrave në një numër tarifor të përshtatshëm, bëhet sipas përshkrimit të numrave tariforë, rregullave themelore 1 dhe 6 për zbatimin e Tarifës doganore, si dhe vërejtjeve për klasifikimin e mallrave te krerët, kapitujt dhe numrat tariforë.

Funksioni themelor i zhdoganimit të mallrave është të përcaktojë numrin e saktë tarifor ku duhet të vendosen mallrat, në mënyrë që të paguhet kompensimi për doganën, TVSH-në dhe akcizën për lëshimin e mallrave në qarkullim të lirë. Kështu, në çdo paraqitje të deklaratës doganore, nëpunësit doganorë duhet:

  • Të identifikojnë mallin
  • Të kryejnë një kontroll dokumentar, dmth të kontrollojë nëse përshkrimi i deklaruar i mallrave në deklaratën doganore është identik me përshkrimin e deklaruar të mallrave në faturën e importit dhe
  • Në raste të caktuara të kontrollohet fizikisht nëse bëhet fjalë për atë lloj malli.

Pas marrjes së deklaratave doganore në procesin e kontrollit dokumentar dhe fizik, është e nevojshme të përcaktohet saktë vlera doganore, në mënyrë që të paguhen siç duhet taksat doganore, TVSH-ja dhe akciza, për të përcaktuar origjinën e mallrave, dmth të përcaktohet nëse mallrat janë me origjinë preferenciale ose jo preferenciale.

Së fundmi, në procesin e zhdoganimit të mallrave, është e nevojshme të zbatohen të gjitha masat e politikës tregtare, të ashtuquajturat masa jo-tarifore, dmth. për të përcaktuar nëse ekziston një lloj ndalimi, kufizimi për një lloj të caktuar të mallrave ose nëse është e nevojshme të paraqitet një certifikatë e caktuar për të mbrojtur shëndetin e popullatës dhe shoqërisë.

 

Informacioni 2: Masat e politikës tregtare

Drejtoria e doganave e Republikës së Maqedonisë së Veriut informon opinionin se ekzistojnë dy lloje të masave të politikës tregtare:

  • Masat e aplikuara gjatë importimit të mallrave në territorin doganor të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe
  • Një lloj i dytë i masave të zbatuar për lëshimin e mallrave në qarkullim të lirë, zakonisht i referuar si import.

 

Informacioni 3: Importi i mazutit dhe kompetencat e Drejtorisë së doganave

Lidhur me serinë e lajmeve dhe informacioneve që janë botuar në media të ndryshme ditët e fundit, në interes të informacionit objektiv dhe profesional të qytetarëve për importin e të ashtuquajturve vajra helmues, ne japim shpjegimin e mëposhtëm.

Në tarifën doganore, ekzistojnë lloje të ndryshme të derivateve të naftës, të ashtuquajtura vajra të lehta, të mesme dhe të rënda, dmth vajra ngrohës të cilët quhen edhe vajra djegës. Në procesin e zhdoganimit të karburantit, funksioni themelor i Doganës është të përcaktojë kryesisht nëse mazuti i deklaruar është me të vërtetë mazut, apo është ndonjë lloj tjetër i vajit djegës. Kjo është jashtëzakonisht e rëndësishme, sepse në praktikën e përditshme, një numër importuesish dëshirojnë të deklarojnë produktet e tyre si mazut, në vend të karburantit me naftë, në mënyrë që të paguajnë një akcizë më të ulët, sepse mazuti ka një akcizë më të ulët se produktet e tjera të naftës. Nga ai aspekt, kontrolli kryesor i Drejtorisë së doganave është kontrolli i aspektit fiskal të derivateve të naftës, përkatësisht pagesa e duhur e detyrimeve doganore, TVSH-së dhe akcizës, si dhe përcaktimi i duhur i vlerës doganore.

Në periudhën 2018-2020, Dogana ka zbuluar një sërë përpjekjesh për deklarim të pasaktë dhe të gabuar të mallrave, në mënyrë që të paguajnë detyrime më të ulëta të importit. Të gjithë importuesit bënë pagesa shtesë dhe grumbulluan fonde të konsiderueshme.

Në këtë procedurë, Dogana përdor shërbimet e laboratorit të saj doganor, funksioni kryesor i të cilit është të analizojë parametrat fiskalë të derivateve të naftës, në mënyrë që të plotësojë siç duhet buxhetin e shtetit. Ky lloj kontrolli është gjithashtu në përputhje me rekomandimet e Bashkimit Evropian për zbatimin e kontrolleve doganore, të cilat përcaktohen në Kapitullin 29.

Lidhur me zbatimin e masave të politikës tregtare (lejet, ndalimet dhe kufizimet) që zbatohen gjatë importit të mazutit në territorin doganor të Republikës së Maqedonisë së Veriut, parashikohet që nëse mazuti përmban squfur mbi 1% nuk ​​duhet të hyjnë në territorin e vendit. Për këto arsye, Dogana përmes Laboratorit doganor kryen kontroll të detyrueshëm vetëm në përmbajtjen e squfurit. Nëse mazuti përmban një sasi më të madhe të squfurit nga sa lejohet, ai nuk duhet të hyjë fizikisht në vend. Kjo dispozitë përmbahet në Vendimin për klasifikimin e mallrave në format e importit dhe eksportit, i cili parashikon një regjim ndalimi.

Lidhur me masat e tjera të politikës tregtare që zbatohen gjatë lëshimit të mallrave në qarkullim të lirë (i ashtuquajturi import), për mazutin sigurohen disa karakteristika të cilësisë, të cilat jepen në Rregulloren për cilësinë e derivateve të naftës. Ashtu si me të gjitha llojet e tjera të mallrave për të cilat sigurohen standarde të ndryshme të cilësisë, për cilësinë e naftës, institucionet kompetente për zbatimin e kontrollit janë Ministria e ekonomisë - Inspektorati shtetëror i tregut dhe Inspektorati shtetëror i mjedisit.

Këto standarde të cilësisë i referohen lëshimit të mallrave në qarkullim të lirë në tregun e brendshëm dhe për një arsye logjike që në tregun e Republikës së Maqedonisë së Veriut shfaqen derivate të naftës të prodhuara nga prodhuesit vendas.

Në të njëjtën mënyrë rregullohet nevoja për marrjen e licencës, e cila si dokument është e detyrueshme për lëshimin e mallrave në qarkullim të brendshëm.

Drejtoria e doganave e Republikës së Maqedonisë së Veriut thekson edhe një herë se në përputhje me legjislacionin kombëtar dhe evropian, veçanërisht dispozitat e Kapitullit 1 - lëvizja e lirë e mallrave dhe Kapitulli 29 - bashkimi doganor, opinioni duhet të informohet dhe njoftohet objektivisht për masat e politikës tregtare kur hyjnë në zonën doganore dhe masat e politikës tregtare të aplikuara gjatë lëshimit në qarkullim të lirë, dmth tregtisë së brendshme, me qëllim që të kuptohet nevoja për kontroll të cilësisë së vajit djegës, mbrojtjes së shëndetit civil dhe sigurimit të kushteve për konkurrencë të ndershme